Cái tủ lạnh đặt sai chỗ cho tôi chuyện sống trong nhà mình

· 6 min read
Cái tủ lạnh đặt sai chỗ cho tôi chuyện sống trong nhà mình

Tôi đã kê lại chiếc tủ lạnh trong bếp nhỏ 61m2 của mình ba lần trong ba năm, và lần nào tôi cũng thề đây là lần cuối. Mãi đến khi con gái tôi tròn hai tuổi, nó bắt đầu tự đẩy cửa tủ lạnh để lấy sữa, tôi mới ngộ ra một điều hơi phũ phàng. Suốt mấy năm qua tôi đã sắp đồ đạc quanh một đứa trẻ chưa từng tồn tại, và cả quanh một người lớn cũng chưa từng tồn tại nốt — là chính tôi, bản lúc rảnh rỗi, đủ kiên nhẫn, ở gọn gàng như trên tạp chí. Khi đọc về thiết kế nội thất, tôi hay bắt gặp những mặt bằng đẹp đến mức không ai dám sống thật trong đó. Tôi từng vẽ ra đúng kiểu mặt bằng như vậy.

Tôi làm bản vẽ cho khách bằng thước, còn nhà mình thì bằng thói quen

Lần đặt tủ lạnh đầu tiên, tôi làm đúng như một kiến trúc sư ngoan: canh tủ lạnh song song với bàn bếp, cách 90cm, cửa mở về phía lối vào, ổ điện gắn cao 1m2 ngay sau lưng. Trên giấy thì chuẩn không chê vào đâu được. Có điều đời không canh theo thước. Cửa tủ mở ra chặn đúng chỗ tôi hay đứng sơ chế rau, nên mỗi lần lấy đồ tôi phải né người như đang tránh ai đó trong thang máy. Đến lần hai, tôi nghe lời anh thợ quen: kê sát tường cho đỡ tốn chỗ. Kết quả là từ chỗ thái rau tới tủ lạnh thành bốn bước chân thay vì một. Nghe thì chẳng đáng kể, nhưng bạn thử bốn bước đó mười bảy lần một ngày xem. Ba tháng liền tôi thôi nấu bữa tối, cả nhà ăn ngoài hoặc gọi đồ ship, và tôi tự bào chữa là do công việc bận. Thật ra là do cái tủ lạnh đứng sai chỗ. Lần thứ ba, tôi kê nó theo quán tính cũ, y nguyên, vì tôi mệt nghĩ tiếp. Đó là lúc tôi hiểu: quán tính luôn mạnh hơn bản vẽ, cho đến khi có thứ gì đó buộc mình phải nhìn lại.

Cái sơ đồ đường đi của một bà mẹ hai giờ sáng

Tối hôm con gái sốt, tôi thức pha sữa lúc hai giờ sáng và tự nhiên thấy mình đi trong bếp như người mộng du, không cần bật đèn. Sáng hôm sau tôi làm một việc mà nên làm từ lâu: đặt điện thoại quay lại một ngày sinh hoạt bình thường, rồi tua lại xem mình thực sự đứng ở đâu. Con số làm tôi giật mình. Sáu mươi phần trăm thời gian trong bếp, tôi đứng trong một góc hẹp rộng chừng 40cm, chen giữa bàn bếp và tủ lạnh. Tôi mở tủ lạnh khoảng 23 lần một ngày, kể cả những lần mở ra rồi đóng lại vì chẳng tìm được gì. Tính cả ngày, tôi đi gần 900 bước chỉ quanh quẩn trong căn bếp 5m2. Nhìn lại đoạn video, tôi thấy mình giống một cái máy chạy vòng hơn là một người nấu ăn. Thế là tôi dời vị trí tủ lạnh sang cạnh cửa sổ. Mất một kệ gia vị, đúng mất thật, tôi phải treo cái kệ đó lên tường chỗ khác và mất thêm buổi chiều khoan đục. Nhưng khoảng cách từ chỗ sơ chế tới tủ lạnh giờ còn đúng hai bước, và góc hẹp 40cm kia không còn. Cái buồn cười là không có thiết bị nào đắt tiền hơn trong lần sửa đó. Chỉ là dời chỗ.

Nội thất phải chừa chỗ cho người chưa biết đi

Khi con gái bắt đầu tự mình lấy sữa, tự mình kéo ghế, tự mình mở ngăn kéo, tôi mới nhìn lại cả căn bếp bằng con mắt khác. Nắm cửa tủ bếp tôi đặt ở 1m1, đúng chuẩn người trưởng thành, nghĩa là con bé phải bắc ghế mới với tới. Ổ điện thấp sát chân tường đúng chỗ đứa trẻ hay bò tay vào. Ngăn kéo đựng xoong nồi nặng trịch, mỗi lần con bé kéo là cả cái ngăn tuột ra ngoài. Tôi phải sửa: hạ tay nắm xuống 78cm cho ngang tầm tay con, tháo hai ổ cắm thấp và gắn lên cao, đổi ngăn kéo nặng sang ray hãm. Thú thật, tôi thấy hơi ngượng — một kiến trúc sư chín năm nghề, sửa không biết bao nhiêu căn hộ cũ ở Hà Nội, thế mà lại không lường trước điều cơ bản nhất trong chính nhà mình. Sau đó, mỗi dự án có khách nuôi con nhỏ, tôi đưa vào bản vẽ một mục riêng: độ cao đồ đạc tính theo chiều cao của đứa trẻ, chứ không chỉ theo chiều cao bố mẹ. Gia chủ hay gật đầu vì tưởng đó là chi tiết chuyên nghiệp, nhưng thật ra là do tôi trả giá bằng chính căn bếp của mình.

Nhà mình không phải bản vẽ đẹp mà là chỗ cho một ngày lộn xộn

Tôi đã định làm một kệ trưng bày mở trên tường bếp, kiểu đặt vài hũ thủy tinh đẹp, một bình hoa nhỏ, ngó cho đẹp mắt. Rồi tôi nhớ cái kệ mở tương tự ở nhà cũ: ba tháng đầu thì đẹp, từ tháng thứ tư thành chỗ tống hóa đơn, chìa khóa, đồ chơi con, và bụi bẩn thì không ai dám vì toàn đồ đạc vướng víu. Tôi gạt luôn ý định đó, thay bằng ngăn kéo kín đựng đúng những thứ lộn xộn — pin, băng dính, dây điện, đồ sửa chữa lặt vặt. Đóng cửa lại là xong, chẳng ai nhìn thấy gì. Cảm giác nhẹ nhất không phải là lúc nhà gọn gàng, mà là lúc khách tới chơi và tôi chẳng cần lao dọn trước mười lăm phút. Tôi đếm lại cho vui: thời gian dọn bếp mỗi tối rút từ 25 phút xuống còn 6 phút, phần lớn là vì không còn phải sắp xếp lại đồ trên kệ mở. Sáu phút đó tôi ngồi uống ly nước, hoặc ngồi nghe con kể chuyện trường lớp. Nếu như bạn đang sửa sang và đắn đo giữa một kệ đẹp và một hộc tủ chán ngắt, tôi khuyên cái thứ hai. Nhưng trước khi kê bất cứ món gì, hãy thử một ngày của bạn bằng điện thoại rồi tua lại xem bạn thực sự đứng ở đâu. Bạn tưởng mình ở trong căn nhà trong bản vẽ, hay trong căn nhà của một ngày lộn xộn có thật?