Cái tủ lạnh đặt sai chỗ dạy tôi chuyện sống trong nhà mình

· 6 min read
Cái tủ lạnh đặt sai chỗ dạy tôi chuyện sống trong nhà mình

Tôi từng kê lại chiếc tủ lạnh trong bếp nhỏ 61m2 của mình ba lần trong ba năm, và lần nào tôi cũng thề đây là lần cuối. Mãi đến khi con gái tôi tròn hai tuổi, nó bắt đầu tự đẩy cửa tủ lạnh để lấy sữa, tôi mới nhận ra một điều hơi phũ phàng. Suốt mấy năm qua tôi đã kê đồ đạc quanh một đứa trẻ chưa từng tồn tại, và cả quanh một người lớn cũng chưa từng tồn tại nốt — là chính tôi, phiên bản lúc rảnh rỗi, đủ kiên nhẫn, ở gọn gàng như trên tạp chí. Khi đọc về thiết kế nội thất, tôi hay bắt gặp những mặt bằng đẹp đến mức không ai dám sống thật trong đó. Tôi từng vẽ ra đúng kiểu mặt bằng như vậy.

Tôi vẽ bản vẽ cho khách bằng thước, còn nhà mình thì bằng thói quen

Lần kê tủ lạnh thứ nhất, tôi làm đúng như một kiến trúc sư ngoan: canh tủ lạnh song song với bàn bếp, cách 90cm, cửa mở về phía lối đi, ổ điện gắn cao 1m2 ngay sau lưng. Trên giấy thì chuẩn không chê vào đâu được. Nhưng đời không canh theo thước. Cửa tủ mở ra chặn đúng chỗ tôi hay đứng sơ chế rau, nên mỗi lần lấy đồ tôi phải né người như đang tránh ai đó trong thang máy. Lần thứ hai, tôi nghe lời bác thợ quen: kê sát tường cho gọn chỗ. Kết quả là từ chỗ sơ chế tới tủ lạnh thành bốn bước chân thay vì một. Nghe thì nhỏ, nhưng bạn thử đi bốn bước đó mười bảy lần một ngày xem. Ba tháng liền tôi thôi nấu bữa tối, nhà tôi ăn ngoài hoặc gọi đồ ship, và tôi tự bào chữa là do deadline bận. Nói thẳng là do cái tủ lạnh đứng sai chỗ. Lần thứ ba, tôi kê nó theo quán tính cũ, y nguyên, vì tôi ngại nghĩ tiếp. Đó là lúc tôi hiểu: thói quen luôn thắng bản vẽ, cho đến khi có thứ gì đó buộc mình phải nhìn lại.

Bản đồ đường đi của một bà mẹ hai giờ sáng

Đêm hôm con gái sốt, tôi thức pha sữa lúc hai giờ sáng và bỗng thấy mình đi trong bếp như người mộng du, không cần bật đèn. Sáng hôm sau tôi làm một việc mà nên làm từ lâu: đặt điện thoại quay lại một ngày sinh hoạt bình thường, rồi tua lại xem mình thật sự đứng ở đâu. Con số làm tôi giật mình. Sáu mươi phần trăm thời gian trong bếp, tôi kẹt trong một góc hẹp rộng chừng 40cm, chen giữa bàn bếp và tủ lạnh. Tôi mở tủ lạnh khoảng 23 lần một ngày, kể cả những lần mở ra rồi đóng lại vì chẳng tìm được gì. Tính cả ngày, tôi bước gần 900 bước chỉ quanh quẩn trong căn bếp 5m2. Nhìn lại đoạn video, tôi nhận ra mình như một cái máy chạy vòng hơn là một người nấu ăn. Thế là tôi đổi vị trí tủ lạnh sang cạnh cửa sổ. Mất một kệ gia vị, đúng mất thật, tôi phải treo cái kệ đó lên tường chỗ khác và mất thêm buổi chiều khoan đục. Nhưng khoảng cách từ chỗ thái rau tới tủ lạnh giờ còn đúng hai bước, và góc hẹp 40cm kia biến mất. Điều buồn cười là không có món đồ nào đắt tiền hơn trong lần sửa đó. Chỉ là đổi chỗ.

Nội thất phải chừa chỗ cho người chưa biết đi

Khi con gái bắt đầu tự mình lấy sữa, tự mình kéo ghế, tự mở ngăn kéo, tôi mới nhìn lại toàn bộ bếp bằng con mắt khác. Nắm cửa tủ bếp tôi đặt ở 1m1, đúng chuẩn người lớn, nghĩa là con bé phải bắc ghế mới với tới. Ổ điện thấp sát chân tường đúng là chỗ con bé hay bò tay vào. Ngăn kéo đựng xoong nồi nặng, mỗi lần con bé kéo là cả cái ngăn tuột ra ngoài. Tôi buộc sửa: hạ tay nắm xuống 78cm cho ngang tầm tay con, tháo hai ổ cắm thấp và chuyển lên cao, đổi ngăn kéo nặng sang ray giảm chấn. Nói thật, tôi thấy ngượng — một kiến trúc sư chín năm nghề, cải tạo không biết bao nhiêu căn hộ cũ ở Hà Nội, thế mà lại không lường trước điều cơ bản nhất trong chính nhà mình. Từ đó, mỗi dự án có khách nuôi con nhỏ, tôi đưa vào bản vẽ một mục riêng: độ cao đồ đạc tính theo chiều cao của đứa trẻ, chứ không chỉ theo chiều cao bố mẹ. Gia chủ hay gật gù vì nghĩ đó là chi tiết kỹ, nhưng thật ra là do tôi trả giá bằng chính căn bếp của mình.

Nhà mình không phải bản vẽ đẹp mà là chỗ cho một ngày lộn xộn

Tôi đã định làm một kệ trưng bày mở trên tường bếp, kiểu đặt vài hũ gia vị đẹp, một bình cắm hoa nhỏ, ngó cho đẹp mắt. Rồi tôi nhớ ra cái kệ mở tương tự ở nhà cũ: ba tháng đầu thì đẹp, từ tháng thứ tư thành chỗ nhét hóa đơn, chìa khóa, đồ chơi con, và bụi bẩn thì không ai dám vì toàn đồ đạc vướng víu. Tôi bỏ luôn ý định đó, đổi bằng ngăn kéo kín đựng đúng những thứ lộn xộn — pin, băng dính, dây điện, đồ sửa chữa lặt vặt. Khép cửa vào là xong, không ai nhìn thấy gì. Cảm giác nhẹ nhõm nhất không phải là lúc nhà sạch đẹp, mà là lúc khách đến chơi và tôi không phải chạy dọn trước mười lăm phút. Tôi đo lại cho vui: thời gian dọn bếp mỗi tối giảm từ 25 phút xuống còn 6 phút, chủ yếu là vì không còn phải sắp xếp lại đồ trên kệ mở. Sáu phút đó tôi ngồi uống cốc nước, hoặc ngồi nghe con kể chuyện trường. Nếu bạn đang sửa sang và đắn đo giữa một kệ trưng bày đẹp và một ngăn kéo chán ngắt, tôi khuyên cái thứ hai. Nhưng trước khi kê bất cứ món gì, hãy quay một ngày của bạn bằng điện thoại rồi tua lại xem bạn thực sự đứng ở đâu. Bạn tưởng mình sống trong căn nhà trong bản vẽ, hay trong căn nhà của một ngày lộn xộn có thật?